Aizanoi Antik Kenti

Efes ile çağdaş olan kent Penkalas ırmağının iki yakasına kurulmuştur. Kentin ismi Su Perisi Erato ile efsanevi kral Arkas’ın birleşmesinden ortaya çıkan Azan isimli mitoloji kahramanından kaynaklanmaktadır. Aizanoi antik kenti Frigya’ya bağlı yaşayan Aizanitislerin ana yerleşmeleriydi. Aizanoi antik kenti, Kütahya’ya 57 km. uzaklıktaki Çavdarhisar ilçesindedir. Kent alanı M.Ö.3000 yıllarından itibaren yerleşmeye uygun hale gelmiştir. Aizanoi Antik Kenti

Helenistik dönemde Bergama Krallığı ile Bithinya arasında el değiştirmiştir. M.Ö. 133’de Roma egemenliğine girmiştir. Erken Bizans döneminde Piskoposluk merkezi olan Aizanoi 7.yy.da önemini yitirmiştir. Ortaçağ’da  Çavdar Tatarları’nın üssü olan kent daha sonraları Çavdarhisar ismini almıştır. Antik kentte; Zeus Tapınağı, Antik Borsa, Stadyum ve Anfi Tiyatro ile Mozaikli Hamam, Antik Köprüler ve Sütunlu Yol görülmeye değerdir. Zeus Tapınağı Dünyadaki en sağlam kalan yapıtlardan biridir. Zeus Tapınağının yapımına M.S. II. yüzyılda İmparator Hadrian zamanında başlanmıştır. Tapınakta kısa yanları her birinde 8’er,uzun yanların her birinde 15’er İon sütunu yer alır. 53×35 m. ölçülerinde bir podyumun üzerinde yer alan tapınağın altında tonozlarla örtülü bir mekân yer almaktadır ki; bu plan Anadolu’da Roma mimari sanatında pek alışılmamış bir uygulamadır ve benzerine rastlanılmamıştır. Bu mekân muhtemelen kehanet yeri veya tapınağa ait depo olarak işlev görmüştür. Borsa Binası Dünyanın ilk borsası Aizanoi Antik Kentindedir. M.S. 2.yüzyılın 2. yarısında tahıl pazarı olarak kullanılmıştır. 1971 yılında kazısı yapılan borsa binasının kısmen onarılan duvarlarında M.S. 4.yüzyılın başlarında İmparator Diocletian’ın 304 yılında enflasyonla mücadele için yaptığı ücret tespitlerinin bir kopyası vardır. Bu yazıtta imparatorluk pazarlarında satılan tüm malların fiyatları yer almaktadır. Örneğin; kuvvetli bir köle iki eşeğin fiyatına, bir at ise üç köle fiyatına eşittir. Stadyum ve Tiyatro  Aizanoi’deki Stadyum – Tiyatro ikilisinin dünyada bir benzeri yoktur. Yapımına M.S. I. yüzyılda başlanmış ve aralıklarla III. yüzyıla kadar sürmüştür. Stadyumun oturma grupları hafif çokgen biçimli olduğu için yapı orta kısımda genişlemektedir. Stadyum ile tiyatroyu ayıran duvarın stadyum cephesi mermerlerle kaplı olup tiyatronun sahne kısmı ise zengin mermer bezemelerle kaplıydı. Bu bezemeler depremler sonucu oturma basamaklarının ortasına yıkılmışlardır. Antik Köprüler Antik çağda iki yakayı bir birine bağlayan beş köprü mevcuttu. Bunlardan birisi yayalar için yapılmış olan ahşap bir köprü, diğer dördü ise kemerli taş köprüleridir. Günümüze bunlardan sadece iki tanesi ulaşmıştır. Penkalas denilen Koca Çayın üzerindedir. Sütunlu Yol 1992 -1995 yılları arasında yapılan kazılarda ortaya çıkartıldı. M.S. 400. yıllara tekabül etmekte olduğu anlaşılmıştır. Restore edilerek ayağa kaldırılan cadde kenarlarındaki sütunlar erken antik yapılardan sökülmüştür. Dükkân kapıları bu sütunlu yola açılmakta olup yakınında onunla ilişkili borsa yapısı bulunuyor. Germiyan Sokak Merkez Pirler mahallesinde, 18. yüzyıl Kütahya evlerinin topluca korunduğu Germiyan Sokak, Arnavut kaldırımlı yolu, elektrik ve telefon direkleri ile tellerinin bulunmadığı, Kütahya’daki tarihi kentlerin en güzel örneğidir. Kütahya merkezde bulunan Germiyan Sokak’taki Kütahya Evleri iki veya üç katlı ahşap evlerdir. Giriş katlarına taşlık denir. Evlerin ön kapıları dışında geniş arka bahçelere açılan arka kapıları da vardır. Payandalarla desteklenmiş çıkmaları, çiftli koca kapıları, kafesli pencereleri ile ahşap Anadolu mimarisinin en güzel örneklerini teşkil eder. 17. ve 18. yüzyıl Kütahya evleri açık sofalıdır. Evlerdeki sofalar odalar arası bağlantıyı sağlar ve sofalarda seki ya da köşk adı verilen dinlenme mekânları bulunur. Kiler, depo, samanlık hatta ahırlar bulunmaktadır. Birinci katta günlük yaşam odaları vardır. Bunlar oturma odası, mutfak ve yatak odasıdır. İkinci katta ise misafir odaları ve gelin odaları bulunur. 19. ve 20. yüzyıl Kütahya evleri kapalı sofalıdır. Önceki dönemlerin aksine, bu dönem evlerinin dışları, saçakları, pervazları ve payandaları süslenirken, iç mekânlar aksine sade tutulmuştur. Yine bütün Kütahya evleri payanda destekli çıkartmalara sahiptir. Bu çıkartmalar yola uyum ve iç mekânı düzeltme amaçlı yapılmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir